Бір дауыс – бір жауапкершілік

Сайлау – тек дауыс беретін күн ғана емес. Оның астарында азаматтың ел тағдырына деген көзқарасы, қоғам алдындағы жауапкершілігі жатыр. Әр адамның таңдауы жеке шешім болып көрінгенімен, көптеген жеке таңдаулар бірігіп, қоғамдық бағытты қалыптастырады.
Осы тұрғыдан алғанда, Құрылтай сайлауы азаматтық белсенділіктің маңызын түсінуге мүмкіндік береді. Қоғам өміріне араласу үшін міндетті түрде үлкен лауазым иесі болудың қажеті жоқ. Кейде ел болашағына қатысты ең маңызды қадам қарапайым азаматтың дауыс беруінен басталады.
«Менің бір дауысымнан не өзгереді?» деген ойдың туындауы заңды. Бірақ дәл осындай көзқарас азаматтық белсенділікті әлсіретеді. Егер әр адам өзінің таңдауын маңызды деп есептемесе, қоғамның ортақ пікірі де толық қалыптаспайды. Ал әр азамат өз дауысын жауапкершілікпен пайдаланса, қоғамдық қатысу мәдениеті нығая түседі.
Сайлау – адамның өз таңдауын білдіруінің өркениетті жолы. Мұнда эмоциядан бұрын ақпараттың, түсініктің және жауапкершіліктің маңызы зор. Азамат кандидаттар мен олардың ұстанымдары туралы мәліметпен танысып, өзіне маңызды мәселелерге назар аударып, саналы шешім қабылдауы керек.
Құрылтайдың ерекшелігі – қоғамның әртүрлі саласына қатысты мәселелердің назардан тыс қалмауына мүмкіндік беруінде. Елдегі әлеуметтік жағдай, білім, мәдениет, жастар саясаты, кәсіпкерлік, ауылдардың дамуы, қоршаған орта, қоғамдық келісім секілді бағыттардың барлығы халық үшін маңызды.
Мәселен, ауылда тұратын азамат үшін жолдың жағдайы немесе ауыз судың сапасы өзекті болуы мүмкін. Жас маманды жұмысқа орналасу мәселесі алаңдатады. Кәсіпкер үшін бизнесті жүргізуге қолайлы орта маңызды. Студент сапалы білім мен кәсіби дамуға мүмкіндік іздейді. Әр адамның күнделікті өмірінде әртүрлі мәселе болғанымен, олардың барлығы бір нәрсеге келіп тіреледі – жақсы қоғам құруға деген ортақ қажеттілік.
Сондықтан азаматтық белсенділік тек сайлау күнімен шектелмеуі тиіс. Қоғамға пайдалы бастама ұсыну, қоғамдық іс-шараларға қатысу, өз ауылының немесе қаласының мәселесіне бейжай қарамау да азаматтық жауапкершіліктің белгісі.
Бүгінгі жастардың белсенділігіне қарап, бұл бағытта жақсы өзгерістердің бар екенін байқауға болады. Жастар әлеуметтік жобаларға қатысады, еріктілікпен айналысады, экологиялық бастамаларды қолдайды, спорттық және мәдени іс-шараларға атсалысады. Бұл – жаңа буынның қоғамдағы өз орнын түсіне бастағанының белгісі.
Алайда белсенділікпен бірге жауапкершілік те жүруі керек. Өз ойын айту – құқық. Бірақ сол пікірді мәдениетті жеткізу, басқа адамның көзқарасын құрметтеу – жауапкершілік. Әлеуметтік желіде пікір қалдыру оңай. Ал нақты мәселенің шешімін ұсыну әлдеқайда маңызды.
Қоғамдық келісім дәл осы өзара сыйластықтан басталады. Бір мәселе төңірегінде пікіріміз екіге бөлінуі мүмкін. Біріміздің ұсынысымыз екіншімізге ұнамауы ықтимал. Бірақ ортақ мақсат – елдің тыныштығы мен дамуы екенін ұмытпауымыз қажет.
Құрылтай аясындағы ашық пікір алмасудың маңызы да осында. Қоғамның дамуы үшін тек биліктің емес, халықтың да ұсынысы қажет. Азаматтың ойы тыңдалып, ол нақты шешімдерге негіз болған сайын, мемлекеттік институттарға деген сенім де артады.
Елдің дамуына үлес қосу дегенде, көбіміз үлкен істерді елестетеміз. Шын мәнінде, мемлекеттің іргесі күнделікті қарапайым әрекеттерден қаланады. Жақсы жұмыс істеу, салықты уақытында төлеу, табиғатты қорғау, бала тәрбиесіне көңіл бөлу, қоғамдық тәртіпті сақтау, өз кәсібін адал жүргізу – мұның бәрі ел дамуына қосылған үлес.
Құрылтай сайлауы да осы жауапкершіліктің бір бөлігі. Әр азамат өз таңдауына бейжай қарамай, елдің болашағына қатысты шешімге саналы түрде қатысқанда ғана азаматтық қоғам нығаяды.
Бір адамның дауысы аз көрінуі мүмкін. Бірақ миллиондаған адамның дауысы – қоғамның үні. Сондықтан сайлау кезінде жасалған таңдау бүгінге ғана емес, ертеңге де әсер етуі мүмкін екенін түсіну маңызды.
Ел тағдыры – біреудің ғана жауапкершілігі емес. Ол – баршамызға ортақ міндет. Ал осы міндетті сезіну әр азаматтың өз таңдауына деген көзқарасынан басталады.

Дінмұханбет Наурызбаев,
Байзақ ауданы, Қостөбе ауылдық округі
Ардагерлер кеңесінің төрағасы